SYMBOL WSPÓŁCZESNEJ ARCHITEKTURY – ZAHA HADID

Uznanie wyjątkowości i mistrzostwa w jakiejś dziedzinie czasem pojawia się dopiero po śmierci. Przykładem takiego artysty jest Zaha Hadid, architektka z imponującym portfolio, na które składa się ponad 900 projektów niezwykłych obiektów. Znana i ceniona na całym świecie przedstawicielka dekonstruktywizmu nie tylko tworzyła koncepcje wyróżniające się wizjonerstwem, a jej dzieła wzbudzają i będą nadal wzbudzały głębokie emocje.

Kobiety, które stają się prekursorkami w swojej pracy zawodowej (i nie tylko) zasługują na szczególne miejsce w powszechnej świadomości. Na przestrzeni wieków musiały się zmagać z męską dominacją, która nie tylko nie zostawiała miejsca na ich działalność, ale nierzadko również dopuszczała się tępienia wszelkich przejawów kreatywności.

Zaha Hadid zaczynała bowiem tworzyć w czasach, kiedy architektura zdawała się być rodzaju męskiego. Mimo wszystko jej nazwisko, a także jej praca, szybko zyskały szacunek w najbardziej elitarnych kręgach architektów. Zaha Hadid była też pierwszą kobietą, która została uhonorowana nagrodą Pritzkera (w 2004 r.) – najważniejszym wyróżnieniem w dziedzinie architektury, który bywa nazywany „architektonicznym Noblem”.

Wieżowiec Leeza Soho w Pekinie. Proj. Zaha Hadid Architects
Fot. Hufton + Crow

Zaha Mohammad Hadid urodziła się 31 października 1950 r. w Bagdadzie (Irak). Studia rozpoczęła na Uniwersytecie Amerykańskim w Bejrucie, po uzyskaniu tytułu inżyniera na kierunku Matematyka przeprowadziła się do Londynu, gdzie podjęła naukę w Architectural Association School of Architecture. Swoje życie prywatne i zawodowe, do końca życia, związała z Londynem. Zaha Hadid swoje pierwsze doświadczenie zdobywała w Office for Metropolitan Architecture Rema Koolhaasa. W 1979 r. otworzyła w Londynie własną pracownię architektoniczną, Zaha Hadid Architects (ZHA).

Międzynarodową sławę przyniosły jej projekty konkursowe na The Peak Club w Hongkongu w 1983 roku oraz koncepcja budynku na wąskiej działce przy Ku’dammie w Berlinie (1986 r). Marzeniem Zahy Hadid od zawsze było projektować architekturę, co było ogromnym wyzwaniem dla kobiety pochodzącej ze świata muzułmańskiego. Nigdy jednak nie zabrakło jej pasji i determinacji w dążeniu do raz obranego celu. Zaha Hadid zmarła 31 marca 2016 r. w wieku 65 lat. Założona przez nią pracownia architektoniczna wciąż funkcjonuje, a tworzący ją architekci z dużym zaangażowaniem starają się kontynuować jej pracę i podążać w wyznaczonym przez nią kierunku. 

Tower C w Shenzen. Proj. Zaha Hadid Architects
Wiz. mat. Zaha Hadid Architects

Zaha Hadid była osobą o wyjątkowej wyobraźni. Charakterystyczny dla jej koncepcji futuryzm nieustająco zachwycał i wzbudzał podziw. Unikalny styl czasem stanowił też przeszkodę w realizacji. Proponowane przez nią formy bywały kontrowersyjne, zarzucano im też zbyt wysoki koszt budowy. Z czasem zaczęto nazywać ją „papierowym architektem”, czyli tworzącym w teorii. W związku z tym Zaha Hadid doczekała się pierwszej większej realizacji dopiero w 1993 r. – był to budynek straży pożarnej fabryki Vitra w Weil Rhein. Prawdziwy rozkwit odważnych koncepcji Zahy Hadid pojawił się po 2000 r., w związku z dostępnością nowoczesnych technologii, które umożliwiały realizację zaprojektowanych przez nią obiektów.

Wieżowce w Shenzhen. Proj. Zaha Hadid ArchitectsWiz. Zaha Hadid Architects (ZHA)

Zawodowy dorobek życia tej słynnej architektki to ponad 900 projektów. Do jej najsłynniejszych projektów należą:

  • Haydar Aliyev Center w Baku – centrum kultury, Azerbejdżan, 2012
  • City of Dreams Hotel Tower – hotel na wyspie Macau, Chiny, 2017
  • Dorobanti Tower –  kompleks z 5-gwiadkowym hotelem i luksusowymi apartamentami, Bukareszt, Rumunia, 2008
  • Riverside Museum – Glasgow, Szkocja, 2011
  • Galaxy SOHO – kompleks wieżowców w Pekinie, Chiny, 2012
  • Eli and Edythe Broad Art Museum – muzeum sztuki współczesnej w stanie Michigan, USA, 2012
  • Aquatics Centre – pływalnia zbudowana na Letnie Igrzyska Olimpijskie 2012, Londyn, Wielka Brytania, 2011
  • Dominion Office w Moskiwe – biurowiec, Rosja, 2015
  • Phaneo – centrum nauki w Wolfsburg, Niemcy, 2005
  • Guangzhou Opera House – opera w Guangzhou, Chiny, 2010.
Dworzec kolejowy w Talinnie – Ülemiste Terminal. Proj. Zaha Hadid Architects
Wiz. negativ.com

Wspomniana wcześniej nagroda Pritzkera (2004 r.) to nie jedyna nagroda, jaką uhonorowana została za swoją pracę Zaha Hadid. Oto inne nagrody, jakie otrzymała między innymi:

  • Nagrodę Miesa van der Rohe 2003,
  • Odznakę Honorową za Naukę i Sztukę 2005,
  • Thomas Jefferson Medal in Architecture 2007,
  • Nagrodę Praemium Imperiale 2009,
  • Nagrodę Structural Steel Design 2010,
  • Nagrodę Stirlinga 2010 i 2011,
  • Nagrodę Jane Drew 2012,
  • Glamour Award fot The Architect-In-Chief 2012.
Biblioteka i Centrum Nauczania wiedeńskiego Uniwersytetu Ekonomii i Biznesu autorstwa Zahy Hadid
Źródło : Contemporist

Warto zauważyć, że Zaha Hadid tworzyła również meble oraz przedmioty codziennego użytku. Design w nieco mniejszym wydaniu przynosił jej wiele satysfakcji, ponieważ praca nad projektem trwała o wiele krócej, a jej efekt szybciej stawał się namacalny. Zaha Hadid inspiracje czerpała z natury – następnie ubierała je w nie mniej futurystyczne formy, jak miało to miejsce w przypadku architektury. Tworzyła sofy, fotele, pufy i stoliki, a także lampy, akcesoria kuchenne i naczynia.

Smart City Rubliowo-Archangielskoje pod Moskwą
Zaha Hadid Architects

Źródło: https://www.bryla.pl/zaha-hadid-ikona-wspolczesnej-architektury